دلته تاسو د کابل د هوايي پل د کار تازه معلومات او زموږ له جرمني حکومت سره اپیلونه موندلی شئ. موږ په تیرو وختونو کې له نورو سازمانونو سره په ګډه د فدرالي منلو پروګرام پيل کړی و – نن ورځ موږ د افغانستان څخه د انسان دوستانه منلو د دوام، اغیزمن تطبیق او په منلو پروسو کې د قانوني لاسرسي لپاره مبارزه کوو.
د بشري حقونو ساتنه – ژمنې پوره کول! محترم فدرالي وزیر Dobrindt،محترم فدرالي وزیر ډاکټر Wadephul، موږ، چې لاندې یې سازمانونه لاسلیک کړي دي، په نړیوال د بشري حقونو
د انسان کرامت نهشي تر پښو لاندې کېدای: راځئ افغان کورنیو سره مرسته وکړو څو په جرمني کې د منلو خپل حق ترلاسه کړي! د شاوخوا ۲۰۰۰ افغان سړي، ښځې
*** د انجیلي کلیسا دریځ څرګند کړ *** په خپلې نننۍ مطبوعاتي اعلامیې کې EKD په ښکاره د هغو افغانانو تر شا دریږي چې لا هم د جرمني د منلو
موږ بیا بیا داسې فیډبیک ترلاسه کوو چې ډیری خلک واقعاً نه پوهیږي چې موږ څه کوو – ځینې حتی فکر کوي چې زموږ کار لا پای ته رسېدلی دی. څومره به ښه وای! کېدای شي زموږ نوم، «کابل د هوايي پل»، لږ څه مغشوش کوونکی وي؟ په حقیقت کې زموږ ډېری تخلیې د مینی بسونو له لارې ترسره کېږي، نه د الوتکو په وسیله. یوازې درې ځلې مو چارټر الوتکه کابل ته استولې – په ځانګړې توګه دا ښودلو لپاره چې ممکنه ده، سره له دې چې د جرمني حکومت هغه مهال دا کلکه رد کړې وه.
دلته موږ ښیو چې زموږ ورځنۍ کار څه ډول دی او څنګه مو د ژغورنې غوښتونکي په عمل کې مرسته کوو.
زموږ عملیاتي ټیم د ژغورنې غوښتونکو ته د سفر لپاره هر اړخیز چمتووالی ورکوي. دوی ته د خوندي تخلیې لپاره ټول ضروري معلومات ورکول کېږي – د اړینو اسنادو نه نیولې تر د تیښتې پر مهال د چلند لارښوونو پورې. ډیری یې خپل ټول مال او شتمني پلوري، ځکه د طالبانو تر واک لاندې بېرته تګ د دوی لپاره یوه اختیار نه دی.
په تېر وخت کې، کابل د هوايي پل د ژغورنې غوښتونکي هم ایران او هم پاکستان ته تخلیه کړي دي. خو د ۲۰۲۳ کال له جون راهیسې موږ په عمده ډول پر پاکستان ته د تخلیو تمرکز کړی دی، ځکه چې د جرمني د انسان دوستانه ویزو غوښتنې اوس یوازې د اسلام آباد کې د جرمني سفارت له لارې پروسس کېږي.
تر نن ورځ پورې، موږ یوازنۍ غیر دولتي اداره یو چې یواځې ښځې او کوچنيان په خوندي توګه له افغانستانه ایستلي دي.
د پولې له اړخه تېرېدو وروسته، ژغورنې غوښتونکي د پاکستاني یوه شرکت په بسونو کې سپورېږي چې پرمخ وړل يې په غاړه لري.
اسلام آباد، د پاکستان پلازمېنه، شاوخوا ۲۵۰ کیلومتره لیرې پروت دی، او هلته رسېدل نږدې څلور ساعته وخت نیسي.
یوازې د دې وروستي پړاو له بشپړېدو وروسته، ایستل شوي کسان کولی شي یو څه خوندي احساس وکړي.
په اسلام آباد کې، ایستل شوي کسان د جرمني لپاره د موقتي منلو د سند سره د GIZ د مېلمنو په کورونو کې ځای پر ځای کېږي، چیرې چې دوی د جرمني سفارت د ملاقات لپاره انتظار باسي. ځکه چې د ویزې پروسه د امنیتي مرکو او دقیقو پلټنو سره تړلې ده، نو پاتې کېدل یې څو میاشتې یا حتی کلونه وخت نیولی شي. د نورو ویزو لکه د کورنۍ یوځای کېدو، مسلکي یا زده کوونکو ویزو په حالت کې، ژغورنې غوښتونکي باید خپله استوګنځای پخپله برابر کړي. کابل د هوايي پل په دې برخه کې مرسته کوي، د استوګنې د موندلو کې لارښوونه کوي او د پاکستان په قانوني پاتې کېدو اړوند معلومات ورکوي.
زموږ د ځمکني عملیاتو ټیم د دوی له راتګ وروسته هم د ایستل شوو کسانو ملاتړ کوي. موږ د ویزې د تمدید په اړه معلومات ورکوو ترڅو د ایستلو مخه ونیول شي، او په بیړنیو حالاتو کې زیات تماسونه تر لاسه کوو.
کله چې ایستل شوي کسان په جرمني سفارت کې خپل انسان دوست ویزه ترلاسه کړي، دوی کولی شي جرمني ته خپل سفر پیل کړي. دوی ته د وتلو په اړه معلومات ورکول کېږي، پاسپورټونه یې بېرته ورکول کېږي، او له سفر وړاندې طبي معاینه تر سره کوي.
د پاکستان څخه جرمني ته الوتنه د GIZ لخوا تنظیمېږي، نو ایستل شویو کسانو ته هیڅ لګښت نه پرېوځي.
د نورو ویزو د کټګوریو غوښتونکي خپله د جرمني د سفر لګښتونه پخپله ورکوي.
که څه هم اوس د جرمني حکومت پخپله هم تخلیې ترسره کوي، موږ خپل کار ته دوام ورکوو – ځکه چې د ګاونډي هېواد ته وتل اکثره وخت د جرمني د بوروکراسي پرتله خورا پېچلي وي. موږ په ځانګړي ډول هغو کسانو او کورنیو سره مرسته کوو چې د پېچلو پروسو له امله یو له بل څخه جلا شوي دي. همداراز، یوازې ښځې یوازې د نارینه ملګري په ملګرتیا افغانستان پرېږدی شي – دا یوه ستونزه ده چې موږ په خپله مرسته پرې ماتې ورکوو.
په اسلام آباد کې موږ هغه ژغورنې غوښتونکي پاملرنه کوو چې د بوروکراټیکو پروسو له امله نور سفر نه شي کولای. په ځانګړې توګه هغه کسان چې د کورنۍ یوځای کېدو په پروسو کې پاتې راغلي، د خپلو سختو حالاتو د غوښتنلیکونو د پروسس په انتظار دي، او له همدې امله ډېر ځله په پاکستان کې میاشتې یا حتی کلونه پاتې کېږي.
موږ پریکړه کړې چې د مرستې پیسې په معقوله توګه وکاروو، له همدې امله موږ د دفتر ځایونو څخه ډډه کړې ده – موږ یو مجازي مرکزي دفتر لرو چې ټول کارونه پکې سره یوځای کېږي. د ځمکني عملیاتو ټیم هره ورځ د افغانستان او پاکستان د ځایي وضعیت په اړه مرکزي دفتر ته راپور ورکوي. یوازې د دې ارزښتناکو اړیکو له لارې موږ کولای شو خپل کار ته دوام ورکړو.
زموږ د قضیو مدیران هم د انفرادي پېښو په څېړنه بوخت دي او هڅه کوي د ډېر شمېر پاتې کسانو او کورنیو لپاره یوه لاره پیدا کړي.
له هغې ورځې راهیسې چې د ۲۰۲۱ کال په اګست کې طالبان واک ته ورسېدل، موږ هره ورځ د هغو خلکو عاجلې مرستې غوښتنې ترلاسه کوو چې په شدید خطر کې دي. د جرمني حکومت د منلو لستونه هغه مهال شاوخوا دوه اوونۍ لپاره پرانیستي وو – لاسرسی پرې تصادفي و، او د ۲۰۲۱ کال د اګست په پای کې دا لستونه وتړل شول.
د ژغورنې غوښتونکو د مرستې لپاره، موږ له فبروري ۲۰۲۲ راهیسې د خپلو قضیو ټیم له لارې د انفرادي غوښتنلیکونو په مرسته نورې د منلو ژمنې ترلاسه کړې دي. له ۲۰۲۳ کال د اکتوبر له منځ څخه رسمي پروسه شته، خو دا د واقعیت اړتیاوو ته ډېر ځواب نه ورکوي.
له همدې امله موږ لا هم سیاسي هڅې کوو چې روڼ، عامه خدمات، انفرادي غوښتنلیکونه او د ځایي کارکوونکو د پروسې اصلاحات رامنځته شي.
اوس مهال زموږ ظرفیت دومره ډک دی چې نوي قضیې نه شو منلی.
له افغانستان څخه ژغورنې غوښتونکي د ټولنې له بېلابېلو برخو څخه راځي – پدې کې ښوونکي، خبریالان، زده کوونکي، قاضیان، هنرمندان، د اقلیم فعالان، ورزشکاران، LGBTQI+ کسان او ډېر نور شامل دي. لا هم ګڼ شمېر نور زموږ په لستونو کې دي او په افغانستان کې بند پاتې دي. ځینې هغه کسان چې د کابل د هوايي پل په مرسته یې وتلي، اوس په جرمني کې دي او خپلې کیسې دلته شریکوي.
موږ یوه پنځه کسیزه کورنۍ یو او له ۲۰۲۲ کال د جولای له ۱۳مې څخه په جرمني کې ژوند کوو. زموږ هېواد پرېښودل خورا عاطفي او رواني فشار درلود، په ځانګړې توګه ځکه چې موږ د مرګ له ګواښ څخه تېښتې وو. پرته له همدردۍ او ملاتړ څخه دا کار به تقریباً ناشونی و.
د افغانستان څخه اسلام آباد ته د تېښتې پر مهال، موږ د کابل د هوايي پل له ټیم سره مخ شو. د هغوی انسانیت موږ ته زړورتیا او هیله راکړه. په جرمني کې هم موږ په مینه هرکلی وشو، خواړه، توکي او د خپلو ماشومانو لپاره لوبې ترلاسه کړل.
نن زه الماني زده کوم، زما ماشومان ښوونځي ته ځي او فوټبال کوي – هر یو خپل خوبونه لري. د کابل د هوايي پل د ملاتړ څخه الهام اخیستل، زه غواړم په راتلونکي کې د مهاجرت په برخه کې کار وکړم ترڅو نورو ته د همدردۍ په لاسرسي مرسته وکړم.
فاطمه، ۲۸ کلنه
له جولای ۲۰۲۲ راهیسې په جرمني کې
سوله څه ده؟ که څوک په داسې هېواد کې لوی شي چې څو لسیزې جګړه پکې روانه وي، نو د دې پوښتنې ځواب موندل سخت وي. علي مظلومیار ۱۲ کلن و کله چې د سولې په اړه فکر کول یې پیل کړل. هغه مهال فعالانو هغه د سولې له مفهوم سره آشنا کړ. ژر یې ځان په خپل جګړه ځپلي هېواد کې د سولې فعال وګاڼه.
په کابل کې، هغه او د هغه ملګرو په ۲۰۱۸ کال کې څو ساعته برقعې واغوستې ترڅو وښيي چې دا پوښښ ښځو لپاره څومره مزاحم او ستړی کوونکی دی. د دې پېښې عکسونه په ټوله نړۍ خپاره شول او طالبانو د دې فعالانو پر ضد د وژنې ګواښونه وکړل. نن دغه ځوان له خپلې ښځې مرسیه سره په سټوټګارټ، جرمني کې ژوند کوي. هغوی یوازې په نږدې ډول له طالبانو وتښتېدل. الیکس بوهلر د دوی کیسه بیانوي او په جرمني کې د دوی نوې ننګونې شریکوي.
د سټوټګارټ ورځپاڼې مقاله آنلاین شتون لري.
زه پنځه نیم کاله عمر لرم او بسکټونه ډېر خوښوم! زه کولی شم ټوله ورځ بسکټونه وخورم، خو زما مور تل سبزيجات پخوي. دوه کاله وړاندې مې لومړی ځل په اوسنا بروک کې د نیکه او نیکې په کور کې بسکټونه جوړ کړل. هغوی ماته وښودله چې څنګه ستوري جوړ کړو او چاکلیټ پر بسکټونو واچوو. زما کوچنی ورور او ما ډېر خوږ خوراک وکړ او ښه بسکټونه مو جوړ کړل. حتی ماته اجازه راکړل شوه چې د کاسه پاکه کړم – څومره خوندور!
هغه ورځ زما په جرمني کې د خوښې ورځو څخه وه. هغه وخت موږ دلته نوي وو او زه اکثره خپه وم. موږ باید ژر له افغانستانه وتښتو او لږ څه مو له ځانه سره راوړلای شول. زه ډېر په خپل کزنانو مینه لرم چې هغوی راسره نه شول تللی. کله چې بیا هغوی ووینم، زه به ورسره د نیکه او نیکې په کور کې بسکټونه جوړوم.
نیکه او نیکه زما اصلي نیکه او نیکه نه دي، خو هغوی زموږ کورنۍ سره دلته ډېره مرسته کړې ده. هغوی زموږ په افغانستان کې د نیکه او نیکې په څېر مهربانه دي.
عزیر، ۵ کلن
له سپتمبر ۲۰۲۱ راهیسې په جرمني کې ژوند کوي.
یو کال وروسته په جرمني کې، ما د ښوونځي د لیسې وړاندیز ترلاسه کړ – دا د هغې لپاره چې زما له غوره ملګرې څخه وه چې له پناه ځای څخه وه. هغه هم افغانه ده او ډېره سختۍ لري. موږ هره ورځ یوځای زده کړه کوله، او هر کوچنی تېروتنه مې سل ځله تکراروله. ناڅاپه مې جرمني زده کړه، حتی ستونزمن ټکي لکه „Schienenersatzverkehr“ مې ویل.
زه څلور لویې هوښیارې خوېندې لرم. بهاره زما سره په لیسه کې زده کړه کوي او غواړي ډاکټره شي. مهنور په کابل کې د تکواندو اتله وه او دلته په فټنس سنټر کې هره ورځ تمرین کوي. په کابل کې به زموږ راتلونکې ختمه شوې وای: نجونې له شپږم ټولګي وروسته ښوونځي ته نه شي تللی، او یو خپلوان مې غوښتل زما ۱۵ کلنه خور واده کړي، ځکه چې هغه „نور راتلونکې نه لري“. زه حتی تصور هم نه شم کولی چې زموږ حالت به څه شوی وای.
خو کله کله زه د جرمني په اړه حیرانېږم: ولې جرمني زده کوونکي ډېرې بدې خبرې کوي؟ پرون یو نجلۍ په ښوونځي کې ما ته بد ټکي وویل – زه حیران شوم. نه، مه پوښتئ چې څه یې وویل. هر څوک باید ټول جرمني ټکي ونه پېژني. دا خبره ستاسو لپاره هم صدق کوي.
هادیا، ۱۳ کلن
د دوبي په پیل کې د ماشومانو مکتب مونږ د دوبي په یوه مېله کې بلنه راکړه. زه ډېر خوښ وم چې د خپلو زامنو سره به د ورځې یوه ښکلې شېبه په هوا کې تېره کړم.
ماښام مهال، مونږ د ښوونکو، والدینو او ټولو ماشومانو سره نږدې پارک ته لاړو. ډېرو خلکو کمبلونه راوړل، زه نه – خو دا ستونزه نه وه، ځکه زما هلکان ټوله ورځ لوبې کولې. هلته ډېر خوندور خواړه، مېوې او خوږې څښاکونه وو. زه په خاص ډول خوشاله شوم چې د حلالو خوړو هم خیال شوی و.
فضا خوشاله او مهربانه وه: موسیقي روانه وه، ځینې ماشومان فوټبال لوبه کوله، نور د مخ رنګولو لپاره په قطار کې ولاړ وو. ما خپل زامنو ته د مخ رنګولو اجازه ورکړه – سپایډر مین او هالک. دا رښتیا یوه ننګونه وه، خو زما ماشومان ډېر خوشاله شول. دا یوه ښکلې ورځ وه او زموږ لپاره یوه ښه خاطره پاتې شوه.
مریم، ۳۰ کلنه
له نومبر ۲۰۲۱ راهیسې په جرمني کې ژوند کوي.
زما نوم یلدا سادات دی. ما د خپلې کورنۍ سره په اکتوبر ۲۰۲۱ کې آلمان ته راغلم. ما د څراغونو مېله ډېره جالبه ومونده، ځکه چې زموږ په کلتور کې دا نشته. زما او زما د دوو زامنو لپاره دا نوی و چې څراغ جوړ کړو. د ماشومانو کور (کینډرګارټن) موږ ته بلنه راکړه چې د نورو کورنیو سره یوځای څراغونه جوړ کړو. که څه هم په پیل کې مې نه پوهېدم چې دا څنګه کېږي، ما له نورو والدینو څخه زده کړه وکړه.
بل ماښام مو ټول یو ځای، سندرې ویلو سره، د کلیسا او پارک له لارې وګرځېدو. دا زما لپاره لومړی ځل و چې په عام ځای کې سندره وایم – یو غیر معمولي، خو خوشحاله کوونکی احساس، چې ما په تېرو ۳۳ کلونو کې نه و کړی. وروسته په کینډرګارټن کې خواړه، څښاک او ښکلې خبرې وشوې. زما زوی زبیر تر نن ورځې هره ورځ د څراغ سندره وايي.
«زه له خپل څراغ سره ځم، زه له خپل څراغ سره ځم، او زما څراغ زما سره دی.»
یلدا، ۳۳ کلنه
له اکتوبر ۲۰۲۱ راهیسې په آلمان کې
زما نوم منصور حیدري دی، زه له نومبر ۲۰۲۱ راهیسې په آلمان کې ژوند کوم. د افغانستان د حکومت تر سقوط وروسته، کله چې زما کورنۍ او زه ټولې هیلې له لاسه ورکړې وې، د کابل هوايي پل زموږ مرسته وکړه.
په آلمان کې نوی پیل ستونزمن و، خو زما نوي ملګري راته ډېره مرسته وکړه – د کور موندلو، ژبې زدهکړې او زدهکړې په برخه کې. د نوو خلکو په توګه ما ځینې شیان خندونکي وموندل، لکه دا چې دلته حتی په سره څراغ کې هم انتظار کېږي، که څه هم هیڅ موټر نه راځي، یا د آلماني ژبې «Jein» (هو او نه دواړه) مفهوم.
زه اوس په برلین کې اوسیږم او زما د B2 ژبې کورس مې په یو نیم کال کې بشپړ کړی دی. ژر به د هوټل مدیرۍ زدهکړې پیل کړم. د خپلې شپږ کلنې هوټل تجربې له امله، زه کولی شم دا زدهکړه په اته میاشتو کې پای ته ورسوم، پر ځای د درې نیمو کلونو. په عین حال کې زه په خپل وخت کې د کابل هوايي پل لپاره هم کار کوم، چې زما کورنۍ او سلګونه افغانانو ته یې مرسته کړې ده.
هغه څه چې په افغانستان کې پېښ شول او لا پېښیږي، زما لپاره یو خوبناکه کابوس دی. زه ډېر هیلهمند یم چې زما خلک یوه ورځ په سوله کې ژوند وکړي. آلمان زما دویم کور شوی دی او زه ټولو هغو کسانو ته منندوی یم چې دې کې مرسته کړې ده.
منصور، ۲۹ کلن
له نومبر ۲۰۲۱ راهیسې په آلمان کې
آیا ما ته په آلمان کې خوښه ده؟ هو او نه (Jein).
زما ټول ژوند کې ویل کېدل چې جرمني خلک منظم او په وخت راځي، خو افغانستان ګډوډ دی. خو په عجیبه توګه دوی هغه کلمه «Jein» جوړه کړه — چې هم هو دی او هم نه. د خلکو ترمنځ تفاهم هیله؟ انشاءالله.
افغانستان مې ډېر یادېږي — زما ملګري، طبیعت، پېژندګلوي. ما یوازې خپله ټاټوبی له لاسه نه ده ورکړې، بلکې د ځان یوه برخه مې هم له لاسه ورکړې ده. په افغانستان کې زه یوه یاغي وم: ما پر بامونو او غرونو ختل، سره له دې چې جګړه او ترور و. د ښځې په توګه مې دوه چنده مبارزه کوله — د محافظهکارو دودونو پر ضد او د خپلواکۍ لپاره. عجیب خبره ده: په افغانستان کې مې لږ حقونه لرل خو ځان بااختیار احساسوم؛ دلته زه ازاده یم، خو بېباوره.
آیا دا ټول ضروري و؟ آیا باید ژوند دې په خطر کې واچوي یوازې د دې لپاره چې وکولای شي وخته وخېږي یا ښوونځي ته ولاړه شي؟ ښځې په آلمان کې ډېری وخت نه پوهېږي چې څومره ښه حالت لري — یوازې دا چې حقونه لري او ارزښت لري. زما په ذهن کې ګډوډي لا هم وخت غواړي، خو کله چې ما شپه له خپلو مور او پلار سره د اپارتمان مخې ته په پارک کې کیناستل ووینم، سوله احساسوم.
شګوفه، ۲۴ کلنه
له ژمي ۲۰۲۱ راهیسې په آلمان کې، غرنیاره او تفریحي هنرمنده
دوه کاله مخکې، مریم د خپل ژوند تر ټولو سختې پرېکړې سره مخ وه: د افغان ښځو د حقونو فعالې ښځې ته دا فرصت برابر شوی و چې آلمان ته وتښتي. خو د خوندي ژوند معنی دا وه چې خپله کوچنۍ خور سلیحه په کابل کې پرېږدي. له خپلې مور د مړینې راهیسې خوورې نږدې یو بل پرته یو ورځ هم نه وې تېروي. دوی د افغانستان د لومړۍ ښځینه غرنیارې ډلې غړې وې، د ښځو حقونو لپاره یې مبارزه کوله او د کابل په هنري نړۍ کې یې فعال رول درلود. د هغوی ترمنځ جلا کېدل غیرقابل تصور و. بیا هم سلیحه خپلې خور ته مشوره ورکړه چې ولاړه شي. سلیحه نن ورځ وایي: «زه تقریبا مات شوې وم.» مریم هم د جلا کېدو په اړه وايي: «لکه دا چې زما د بدن یوه برخه مړه شوه.» د کابل هوايي پل په مرسته، سلیحه وتوانېده چې له افغانستانه ووځي. د تېښتې، وېرې او ناڅرګندتیا څو اونۍ وروسته، سلیحه تیر دوشنبې په برلین کې راغله. کله چې مریم او سلیحه په هوايي ډګر کې سره وکتل، د څو دقیقو لپاره یې یو بل نه پرېښودل. سلیحه وایي: «زه بالاخره بیا سوله احساسوم.»
عقسه، یوسف، حمزه او مارسیا د کابل هوايي پل په مرسته په اکتوبر ۲۰۲۱ کې فرانکفورت ته ورسیدل. سره له دې چې دوی آلماني تابعیت لري، یوازې د کابل هوايي پل له لارې وتلې شول، ځکه چې د آلمان حکومت خپله د خپلو تابعیت لرونکو د ایوکو کولو لپاره کافي اقدامات نه کوي — د هغو ګڼ شمېر خطر سره مخ کسانو په اړه څه ووایو چې د آلماني پاسپورټ امتياز نه لري او د آلمان حکومت پر هغوی لا هم لږ پام کوي.
که څه هم افغانستان او جرمني ډېر توپیر لري، خو یو شی زموږ دواړو هېوادونو کې ګډ دی: خلک موږ ته داسې ګوري، لکه له بله سیاره راغلي یو. کله چې موږ په کابل کې په بایسکلسوارۍ لنډو پتلونونو کې ګرځېدلو، خلکو سوتې وهلې. خو بله لاره څه ده؟ څنګه به مونټین بایسکل چلوو؟ په جرمني کې زموږ رنګین او لاسي ګنډل شوي جامې حتی په ودونو کې هم د خلکو حیرانونکي نظرونه راجلبوي. موږ هیله لرو چې تنوع، رنګونه او خوځښتونه ډېر شي – ځکه نړۍ لا دمخه کافي خړه ده. طالبانو افغانستان په طوفاني ډول ونیو، او دلته په فرانکفورت کې هم اوس باران وریږي.
په نړۍ کې دومره ډېره ښکلا شته. موږ غواړو دا کشف او شریکه کړو. خلک وایي: یو مایل زما په بوټونو کې وګرځه چې زه در وپېژنې. موږ وایو: زموږ په جامو کې یوه نڅا وکړه! په جرمني کې هر څه اغوستل کېږي، خو تل جینز او ټيشرت هم په پای کې خسته کوونکي وي. طالبان غواړي ښځې له نظره پټې کړي، حال دا چې افغان کلتور له رنګونو ډک دی. موږ غواړو چې خلک مو وویني، غوره خو دا چې له تاسو سره یوځای. ځکه ستاسو کلتور هم ډېر څه لري – د بیلګې په توګه، بالرینا بوټان، واو! کله چې مو خپل فېشنلیبل جوړ کړ، موږ ته واضح وه چې غواړو خپل توکي له اروپایي ډیزاینونو سره یوځای کړو. زموږ خوب؟ د هالیووډ ستوري زموږ په ډیزاینونو کې د سره غالۍ پر سر، یا انګیلا میرکل په افغاني پتلونکورتۍ کې.
زهرا، ۱۹ کلنه
منیزه، ۲۳ کلنه
یو کال کېږي چې په جرمني کې ژوند کوي.
سلام، زه سونیا اسحاقزاده یم – یوه ناغوښتلې نړۍګردونکې. ما فکر کاوه چې جرمني ته کډه کول به زما د ژوند تر ټولو ستره حیرانونکې پېښه وي. خو سپوایلر: داسې نه وه.
یو میاشت مې په جرمني کې د “ګوتن ټاک” تمرینونه کول، چې پوه شوم درېیم ځل حامله یم. دوه هلکان مې درلودل – دا ځل مې پټه هیله وه چې یوه کوچنۍ شهزادګۍ وزېږي، څو ټیم بشپړ شي.
د زیږون پر ورځ بله حیرانتیا هم راغله: په افغانستان کې چې نارینه په زېږنتون کې وي، دا دومره نادره ده لکه الوتونکی پینګوئن. خو په جرمني کې مې مېړه د VIP ټکټ سره د لومړۍ کتار نندارچي شو، او د زیږون ډرامه یې داسې کتل لکه واورین سړی چې د سوانا په خونه کې بند وي. د ده لپاره زیږون د نتفلیکس تریلر ته ورته و – ډرامه، درد، بې له پاپکارنه. ما فکر کاوه، له دوو زیږونونو وروسته به تجربه ولرم. اشتباه! زیږون کوم جادو نه دی، بلکې یو د درد پروګرام دی.
وروسته مې مېړه خپل “آها لحظه” درلود: “نور ماشومان نه! درې کافي دي، زه نور ستا درد نشم زغملی.” داسې ښکارېده لکه د ماشومساتنې لارښود یې په چټکۍ سره لوستی وي او فیصله کړې وي: “بس، ما کافي څه ولیدل.”
سونیا، ۳۱ کلنه
له جنورۍ ۲۰۲۲ راهیسې په جرمني کې
زما نوم رازیه دی او زه د افغانستان له ښکلي بامیانه یم. کله چې ما د بریمن پوهنتون د بورس وړاندیز ترلاسه کړ، زه او زما کورنۍ دواړه له خوښۍ نه په ځان نه ګرېدو. زما سفر د ایران، قطر او ترکیې له لارې جرمني ته ورسېد، هلته چې زه پرته له دې چې الماني زده کړم، راورسېدم. په پیل کې مې ځان په انګلیسي او د لاسونو اشارو سره بیانوه؛ اوس ډېر څه پوهېږم، خو روانې خبرې لا هم زما هدف دی.
په ځانګړې توګه دا خبره ما ډېره حیرانه کړه چې دلته د یکشنبې په ورځ هر څه تړلي وي – او البته سړکونه: د پلي تګ لارې، د بایسکل لارې، د موټرو سړکونه، او ټرامونه، چې زه یې ډېر وخت شاته منډې وهلم. په پیل کې ژوند سخت و، خو اوس ځان رسېدلې احساسوم: سهار د ژبې کورنۍ دندې، ماسپښین د الماني ژبې کورس، ماښام درسونه. د اونۍ په پای کې له خپلو ملګرو سره چې له بېلابېلو هېوادونو دي، یو ځای خوراک کوو. په ۲۰۲۴ کال کې غواړم خپل ماسټري د مصنوعي هوش (Artificial Intelligence) په برخه کې پیل کړم.
رازیه، ۲۷ کلنه
له مې ۲۰۲۳ راهیسې په جرمني کې
زما ټکل نوم سلطانفر دی، زه د افغانستان د غزني ولایت یم. کابل ته زما کډه یو مهم بدلون و: هلته مې په یوه خصوصي ښوونځي کې د روانشناسي سره مینه پیدا کړه، او وروسته مې د کابل پوهنتون د حقوقو د زده کړو پر مهال په پوره لیوالتیا د ښځو د حقونو لپاره مبارزه وکړه. د ټولنیزو او رسنیزو فعالیتونو له لارې مې هڅه کوله چې ښځې د خپلو حقونو په اړه پوه کړم او افغانه ټولنه بدله کړم.
کله چې طالبان بېرته واک ته ورسېدل، ما خپل ټول ازادي له لاسه ورکړه او مجبور شوم فعالیتونه بند کړم. خو زما هدفونه لا هم روښانه پاتې وو: د ښځو چارو وزیره شم، پارلمان ته لار پیدا کړم او الهامبښونکي کتابونه ولیکم.
ما د نړیوالو حکومتونو مشرانو ته لیکلي و، او د نړیوالې ښځې ورځې لپاره مې مقالې خپرې کړې، خو ډېر لږ غبرګون مې ترلاسه کړ. بیا هم، ما په فعاله توګه د “د افغانستان د عدالت او ازادۍ غورځنګ” له لارې د ښځو د حقونو لپاره مبارزه ته دوام ورکړ.
له تېرو شپږو میاشتو راهیسې زه د بریمن پوهنتون د بورس له لارې په جرمني کې یم. دلته مې بېرته خپلواکي او بنسټیز حقوق پیدا کړل، الماني ژبه مې پیل کړې او خپل مسیر ته مې په پوره هوډ دوام ورکړی.
د Here AHEAD اکادمۍ او کابل لوفتبروکه (Kabul Luftbrücke) څخه د دوی د ملاتړ مننه.
نازدانه، مشهور په سلطانفر
۲۲ کلنه، له جون ۲۰۲۳ راهیسې په جرمني کې
په برلین کې محمد محسني ژوند کوي، چې پخوا یې په افغانستان کې د درمل جوړونې په برخه کې کار کاوه او ژورنالیست هم و. له دې وروسته چې کابل سقوط وکړ، دی له خپلې کورنۍ سره جرمني ته کډه شو او دلته یې پناه وموندله. اوس دغه اته کسیزه کورنۍ په جرمني کې د ارام، ازادۍ او نويو فرصتونو څخه برخمنه ده – محمد په ځانګړې توګه خوشاله دی چې اوس یې څلور لوڼې د خپلو څلورو زامنو په څېر یو شان حقوق او فرصتونه لري.
مصطفیٰ (۱۴ کلن) د خپلې ګیټار غږونې، د فوټبال وړتیا او څلور ځل عامه اجراوو سره خلک حیران کړي. د هغه خور، حسینیا (۱۳ کلنه)، یوه لیواله فوټباله لوبغاړې او تکړه ویولین غږوونکې ده. دواړه خپل شوقونه او ورځنی ژوند د اسلامي او قرآني زده کړو سره په پوره همغږي ترسره کوي، چې دا زده کړې یې په اونۍ کې څلور ځله له خپلې کورنۍ سره یوځای کوي.
محمد علیم محسني، ۴۵ کلن، له اګست ۲۰۲۱ راهیسې په جرمني کې
کابل لوفتبروکه له اګست ۲۰۲۱ راهیسې له ۴۰۰۰ څخه زیاتو خلکو سره د خوندي وتلو په برخه کې مرسته کړې ده. خو لا هم تر ۱۰،۰۰۰ زیات خلک په آلمان کې د خپلې ژمنې شوې منلو په انتظار دي. تر څو دوی دغه منل ترلاسه نه کړي، د آلمان د حکومت له مخې نشي کولای افغانستان پرېږدي – مخکې له وخت وتل به د دوی د منلو پروسه له خطر سره مخ کړي (د فدرالي منلو پروګرام).
موږ په کابل لوفتبروکه کې هر څه کوو چې هغو کسانو سره مرسته وکړو چې لا هم په خطر کې دي. له پیل راهیسې زموږ ټیمونه په پاکستان، افغانستان او آلمان کې هره ورځ هڅه کوي چې د هېواد څخه خوندي او قانوني لارې پیدا کړي. په منظم ډول موږ زیانمن کسان ایوکو کوو – په ځانګړي ډول یوازېې ښځې او کوچنيان.
اوس مهال موږ یوازې هغه کسان ایوکو کولای شو چې د آلمان د فدرالي حکومت له خوا د منلو لیکلي ژمنه یا د آلمان د اقامې اجازه لري. څوک چې دغه ژمنه ترلاسه کوي، یوازې د فدرالي حکومت پرېکړه کوي – موږ پرې هیڅ کنټرول نه لرو.
دا په اصل کې د فدرالي حکومت دنده ده. موږ اوس مهال یوازې هغه څو کسان ایوکو کولای شو چې د فدرالي حکومت له خوا لیکلي منلو ژمنه ولري، آلماني تابعیت ولري یا د آلمان د اقامې اجازه ولري. له بده مرغه، دا مهال د فدرالي حکومت له لوري سیاسي اراده نشته چې په لنډ وخت کې داسې ژمنه ترلاسه شي. موږ په سیاسي توګه هڅه کوو چې ډېر خلک د منلو ژمنه ترلاسه کړي، خو په ځانګړو مواردو کې خپله مو هیڅ توان نه لري چې دا ژمنه ترلاسه کړو.
که موږ اوس مهال ستاسو یا هغو کسانو چې تاسو مرسته کوئ ایوکو نه شو کولی، نو مهرباني وکړئ خپله قضیه موږ ته د بریښنالیک له لارې په cases@kabulluftbruecke.de واستوئ. موږ به تاسو د خپلو امکاناتو په چوکاټ کې معلومات او مشوره درکړو. مهرباني وکړئ لاندې ټکي په پام کې ونیسئ:
⦁ موږ نه شو کولی پر ټولو غوښتنو ژر ځواب ورکړو،
⦁ موږ د منلو پرېکړې نه کوو،
⦁ او موږ پر چارواکو د پرېکړو هېڅ اغېز نه لرو.
همدارنګه، مهرباني وکړئ له یو اړخیزو یا څو ځلي غوښتنو ډډه وکړئ، ځکه دا زموږ کار یوازې ځنډوي او ګړندي کولی نه شي.
دا د مختلفو ډلو لپاره په بېلابېلو ډولونو تنظیم شوې ده:
آلماني تابعین او د آلمان د اقامې جواز لرونکي: دوی ته د منلو ژمنې ته اړتیا نشته، دوی زموږ له لارې ایوکو کېدای شي، خپل الوتنه ځان هم تنظیمولی شي، او مستقیم د بهرنیو چارو وزارت یا د آلمان سفارتونو ته په تهران، اسلام آباد یا نورو ځایونو کې مراجعه کولی شي.
د آلماني سازمانونو پخواني ځايي کارکوونکي: پخوانۍ ګمارونکې اداره نظریاتي ډول کولای شي د فدرالي کورنیو چارو وزارت له لارې د منلو ژمنه ترلاسه کړي. خو اوس د غوښتنو د زیاتوالي له امله تمه کیږي چې څو اونۍ انتظار وشي.
په آلمان کې د اوسېدونکو کسانو میړه، ښځه، ماشومان او والدین: دلته د کورنۍ یوځای کېدو په چوکاټ کې د IOM له لارې منلو ژمنه امکان لري: https://germany.iom.int/de/familienzusammenfuehrung. دا به هم د فدرالي کورنیو چارو وزارت له لارې پرمخ ځي، نو تمه کیږي چې څو اونۍ انتظار وشي.
نور ډېر زیانمن کسان: اوسنی فدرالي منلو پروګرام چې د اکتوبر ۲۰۲۳ کې پیل شوی و، باید د قانوني دورې تر پایه روان وي. د امپیل کوالیسیون د ماتیدو له امله، اوس دا موضوع بیا خبرې کیږي چې آیا او په کومه بڼه پروګرام دوام وکړي. د تازه معلوماتو او اوسني حالت لپاره دلته وګورئ.
موږ له سپتمبر ۲۰۲۴ راهیسې په سیاسي کچه هڅه کوو چې پروګرام دوام وکړي، ځکه اوس هم ۱۷۰۰۰ کسان په پروسه کې دي او لا تر اوسه یې منل یا رد نه دي ترلاسه کړي.
نور خوندي کیدونکي چې ځانګړی خطر نه لري: د فدرالي حکومت کوم ځانګړی منلو پروګرام نه لري، خو بیا هم کولی شي نورو سازمانونو ته مراجعه وکړي. همچنان نور ډولونه ويزې هم شته چې د وتلو لپاره یې کارول کیدی شي. دلته وګورئ.
موږ هم دا پوښتنه کوو، خو ځواب ته انتظار نه باسو او په خپل کار پیل کوو. موږ د اړوندو دولتي ادارو سره همکاري لرو. خو د سیاسي ارادې نشتون او د آلماني ادارو درانه اداري بهیرونه هغه انعطاف چې موږ یې وړاندې کولی شو، مخنیوی کوي.
که ځانګړی هدف د مرستې لپاره نه وي ټاکل شوی، موږ ټولې مرستې د هغو خطرناکو کسانو د ایستلو لپاره کاروو چې له افغانستان څخه دي او د پاکستان کې د خوندي کیدونکو خلکو ملاتړ کوو، څو هغوی بیرته افغانستان ته نه شړل کیږي.
په پاکستان کې موږ په ځانګړي ډول یوازې ښځو او لږ عمره کسانو سره مرسته کوو چې د آلمان د حکومت له سیستم څخه پاتې راځي. موږ د خپلو امکاناتو په چوکاټ کې د استوګنې ځایونه، بنسټیزې اړتیاوې، طبي مرسته، ښوونه او روزنه، او حقوقي ملاتړ تمویل کوو — په خاص ډول په سختو حالاتو او د منلو د ژمنو له اخیستو وروسته د شاتګ په حالت کې.
که په دې ډول مستقیم ملاتړ راتلونکي کې ناممکن شي، موږ به مرستې بیا هم په هدفمند ډول د بشري مرستې او د کډوالو د ملاتړ لپاره وکاروو. زموږ موخه دا ده چې خلکو ته په بیړنیو حالاتو کې تر ټولو غوره مرسته وکړو.
تاسو کولی شئ موږ د دې برېښنالیک له لارې پیدا کړئ:
press@kabulluftbruecke.de
خپله غوښتنلیک موږ ته د دې برېښنالیک له لارې راولیږه:
bewerbung@kabulluftbruecke.de
زموږ تمرکز د افغانستان څخه د خلکو د تخلیې پر لور دی، د بشري حقونو لپاره، په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو لپاره، مبارزه کوو او هر ځای چې سخت زموږ اړتیا وي مرسته کوو.
© ۲۰۲۴ کابل لوفتبروکه – د Aab Humanitarian Association gGmbH ابتکار – ټول حقونه خوندي دي.
